Arhitektura Islanda – Večna vatra i led

Optočen večnim ledom i vatrom, Island je pronašao način kako da preživi u simbiozi dva najsuprotnija elementa prirode. Kao ostrvo sa nedostatkom flore, izrodio se poseban način izgradnje kuće koji je rezultirao nastankom kuća pokrivenih busenjem trave ili mahovine. Kasnije „Swiss chalet“ stil je postao preovlađujući na Islandu i mnogi objekti se i dan danas izgrađuju u ovom stilu. Kamen i beton su kao interesantni materijali bili zastupljeni kasnijim dolaskom funkcionalizma i savremene arhitekture koji nose svoj uticaj sa obližnjih Skandinavskih zemalja.

Kuće prekrivene busenjem mahovine ili trave

Originalne kuće građene od strane prvih doseljenika su se bazirale na stil vikinških kuca. Spoljni zidovi prekriveni busenjem sa unutrašnje strane su bili poravnati drvenim okvirom koji je nosio krov oslanjajući se na unutrašnje stubove koji su delili prostor. Glavna prostorija u kući koja se naziva „Skali“, sastojala se od centralnog otvorenog ognjišta i dve platforme poznate kao „set“. Slični rasporedi pronađeni su širom Skandinavije.

Kasnijim kućama ovog tipa su uključeni dodatni životni prostor „Stofa“ i manji pomoćni objekti. U odgovoru na pogoršanje klimatskih uslova i opadanje drveta kao građevinskog materijala ovakvi objekti su se kasnije sveli na jednoprostorne kuće „baostofa“.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Kamene kuće

Kamen kao građevinski material je prvi put primenjen u 18. veku. Prve zgrade od kamena izgređene su od strane obučenih arhitekata koji su bili iz Danske, a ovi objekti  su bili namenjeni danskim vlastima i to su prvi objekti na kojima je primenjen islandski kamen. Ovi objekti su bili slični onima iz tog perioda u Danskoj i smatrali su se skupim objektima. Primeri ovog stila mogu se videti na predsedničkoj rezidenciji “Bessastaðir” i “Alþingishúsið” u Rejkjaviku. Ovakav stil izgradnje je potom napušten.

Mnogi Islanđani, podstaknuti izgradnjom kamenih objekta, sami su učili zidarski zanat što je dovelo do velikog buma u izgradnji kamenih kuća koje su imitirale islandske kuće prekrivene busenjem.

Dolazak urbanizacije

Urbanizacija je takođe počela da se pojavljuje u 18. veku dolaskom danskih trgovaca koji su osnovali trajne trgovačke postaje. Drvo za gradnju stambenih i poslovnih objekata se uvozilo i bilo je spremljeno kao montažni objektni elementi. Ovi objekti su imali visoke kose krovove i niske zidove koji su bili premazani katranom dobijajući taman spoljašnji izgled.

Kretanjem ka nezavisnosti od Danske i sprovođenjem sistema slobodne trgovine, više različitih arhitektonskih stilova je stiglo na ostrvo.

37 iceland arh

Dolaskom 20. veka pod uticajem Norveške rođen je „Swiss chalet“ stil koji je postao dominantna sila u arhitekturi Islanda  20. veka. Objekti su bili viši i sa velikim prozorskim otvorima, totalno različito u odnosu na stilove koji su vladali na Islandu ranije. Značajna karakteristika ovog stila su bili frizovi iznad vrata i prozora, i nadstrešnice projektovane na fasadi. Takođe je prepoznatljiva i upotreba valovitog gvozđa uvezenog iz Engleske.

Upotreba drveta kao građevinskog materijala u urbanim sredinama je uskoro zabranjena posle velikog požara u Rejkjaviku.

Beton kao materijal prvi put je upotrebljen početkom 20. veka i veoma brzo je postao veoma popularan zbog svojih svojstava u oblikovanju. Sa dolaskom betona, došao je prvi kvalifikovani islandski arhitekta Rögnvaldur Ólafsson koji je prvo radio u „Swiss chalet“ stilu i ubrzo ga napustio i usvojio beton kao standardni materijal. Od tada kreće rađanje novih tehnika i stilova koji su napravili Island kakav možemo videti danas.